Fractal Bitcoin (FB): czym jest i jak go kopać bitcoinową koparką

Fractal Bitcoin (FB) to samodzielny blockchain zbudowany na kodzie Bitcoina, który kopie się tymi samymi koparkami ASIC SHA-256 co BTC. Blok powstaje mniej więcej co 30 sekund, a od halvingu 8.09.2026 daje nagrodę 6,25 FB. Bitcoinowa koparka może zdobywać FB na dwa sposoby: jako bonus do łączonego kopania z BTC (merged mining) albo przez bezpośrednie kopanie zamiast Bitcoina. Dziś 1 TH/s przy bezpośrednim kopaniu przynosi około 0,66 Kč dziennie.

Podsumowanie

• FB uruchomił zespół związany z portfelem UniSat 9.09.2024. Nie jest to fork Bitcoina – łańcuch zaczął od zera, a salda BTC nie zostały przeniesione.
• Bloki zmieniają się w cyklu po trzy: jeden kopią bezpośrednio koparki SHA-256, jeden powstaje w wyniku łączonego kopania z Bitcoinem, a jeden jest nagrodą za indeksację (staking FB).
• Bonus z łączonego kopania jest po halvingu znikomy: według naszego wyliczenia na dzień 27.10.2026 to ok. 0,01 % do przychodu z BTC.
• Bezpośrednie kopanie FB daje dziś o ok. 15 % mniej niż Bitcoin (0,66 Kč wobec 0,78 Kč za 1 TH/s dziennie). Opłaca się tylko temu, kto chce trzymać FB.
• Główne ryzyka: niska płynność, zależność od jednego zespołu i zasady nagród, które w ciągu dwóch lat zmieniły się już dwukrotnie.

Czym jest Fractal Bitcoin

Fractal Bitcoin powstał jako sieć „skalująca” dla Bitcoina. Działa na zmodyfikowanej kopii Bitcoin Core, używa tych samych formatów adresów i tego samego algorytmu kopania SHA-256d. W odróżnieniu od Bitcoin Cash czy Bitcoin SV nie jest jednak odgałęzieniem Bitcoina: ma własną historię od 2024 roku i własną monetę FB, która nie jest w żaden sposób powiązana z BTC (brak pegu 1 : 1).

Za projektem stoją deweloperzy z UniSat – portfela i rynku dla Ordinals i tokenów BRC-20 – wraz z firmą inwestycyjną Block Space Force. Sieć jest więc używana głównie do inscriptions, tokenów BRC-20 i Runes z niższymi opłatami niż w Bitcoinie. Ma też włączony opcode OP_CAT, o którego powrocie w Bitcoinie dopiero się dyskutuje.

Nazwa „fractal” nawiązuje do planu nakładania kolejnych instancji sieci jedna na drugą. Dziś jednak działa tylko jedna warstwa, a wersja wielopoziomowa jest na razie zamiarem.

Jak kopie się Fractal Bitcoin

Kopanie FB jest nietypowe, ponieważ bloki nie powstają w jeden sposób. Sieć zmienia je w stałym cyklu:

1. Kopanie bezpośrednie (permissionless): koparka SHA-256 wysyła pracę bezpośrednio do sieci Fractal, tak samo jak w przypadku każdej innej monety. Trudność jest znacznie niższa niż w Bitcoinie.
2. Kopanie łączone (merged mining): pool kopie Bitcoina i tą samą pracą jednocześnie podpisuje bloki Fractala – tym samym mechanizmem, którym razem z Bitcoinem kopie się Namecoina. Przychód z BTC się przez to nie zmniejsza.
3. Indeksacja (index mining): od bloku 1 764 000 (maj 2026, propozycja FIP-101) jedną trzecią bloków otrzymują posiadacze FB, którzy „stakują” je w usłudze indeksującej. Tutaj koparka nic nie zyskuje.

Dla osób kopiących najważniejsze jest to, że po wprowadzeniu indeksacji i po halvingu na koparki SHA-256 przypadają tylko dwie trzecie bloków po 6,25 FB. Jeszcze w 2025 roku była to pełna nagroda 25 FB za blok.

Halving 2026: dlaczego nagroda spadła do jednej czwartej

Według pierwotnych zasad pierwszy halving na bloku 2 100 000 miał obniżyć nagrodę z 25 do 12,5 FB. Społeczność przyjęła jednak propozycję FIP-102, która do tego samego bloku dodała drugi halving. Nagroda 8.09.2026 spadła więc od razu z 25 do 6,25 FB.

Pozostałe 6,25 FB z każdego bloku zgodnie z propozycją nie przepada, lecz trafia do budżetu na dystrybucję FB w sieci głównej Bitcoina. Zasady przygotowuje propozycja FIP-103: testy zaplanowano na 4. kwartał 2026, a uruchomienie na 1. kwartał 2027. Jak dokładnie dystrybucja wpłynie na osoby kopiące, na razie nie wiadomo. Łączna podaż 210 milionów FB się nie zmienia.

Ogólnie o tym, jak halving wpływa na przychód i cenę, piszemy w artykule Halving.

Ile dziś przynosi FB bitcoinowej koparce

Porównaliśmy oba sposoby, w jakie koparka SHA-256 może zdobyć FB, na dwóch urządzeniach z naszej oferty. Przychody liczymy z danych, które na stronie przeliczamy co godzinę, na dzień 27.10.2026. Prąd liczymy według najtańszej lokalizacji naszego hostingu (1,14 Kč/kWh) oraz dla porównania według 4 Kč/kWh, co odpowiada zwykłej domowej cenie w Czechach.

Co wynika z tabeli:

• Kopanie łączone to dziś tylko symboliczny bonus. Na bloki łączone przypada ok. 4 300 FB dziennie, czyli ok. 35 000 Kč, które dzielą się między moc ok. 448 EH/s (szacunek Kryptex Pool na dzień 27.10.2026). Na 1 TH/s daje to niecałą jedną dziesięciotysięczną korony dziennie, czyli ok. 0,01 % do przychodu z Bitcoina. W 2024 roku, gdy nagroda wynosiła 25 FB, a łącznie kopało niewiele pooli, analitycy podawali bonus nawet ok. 10 % (TheMinerMag).
• Bezpośrednie kopanie FB przynosi dziś o ok. 15 % mniej niż Bitcoin. Ma sens tylko wtedy, gdy chcą Państwo świadomie „kupować” FB przez kopanie i je trzymać. To zakład na przyszły kurs, a nie droga do wyższego przychodu.
• W domu nie opłaca się ani jedno, ani drugie. Przy 4 Kč/kWh prąd kosztuje więcej, niż urządzenie wykopie w BTC i w FB.

Wyliczenie nie uwzględnia opłaty poola i służy wyłącznie orientacji, nie jest obietnicą przychodu. Przychód z FB zmienia się wraz z kursem i mocą sieci szybciej niż w przypadku Bitcoina – aktualne liczby dla konkretnych urządzeń znajdą Państwo na stronie Rentowność koparek ASIC.

Jaką koparką kopać Fractal

FB kopie każda koparka SHA-256 ASIC – Antminer, Whatsminer, Avalon i inne. Karty graficzne ani procesory nie mają w tej sieci szans. Nie trzeba kupować nowego urządzenia z powodu FB: decyduje ta sama efektywność w J/TH co w przypadku Bitcoina, ponieważ prąd kosztuje przy obu monetach tyle samo.

W praktyce oznacza to, że wybór koparki kieruje się Bitcoinem. Urządzenia o efektywności ok. 11 J/TH, takie jak Antminer S23, pokryją koszt prądu nawet przy wyższej cenie kWh niż starsze modele z 15–17 J/TH. Przegląd wszystkich modeli znajdą Państwo w kolekcji Koparki Bitcoin (SHA-256).

Poole i portfele

Kopanie łączone

Łączone kopanie FB z Bitcoinem ogłosiły m.in. Antpool i F2Pool (wrzesień 2024), Binance Pool (listopad 2024), Foundry (kwiecień 2025) i ViaBTC. Koparkę konfiguruje się tak samo jak dla Bitcoina. Różnica polega na tym, jak pool wypłaca udział w FB: ViaBTC na przykład wypłaca go metodą PPLNS według rzeczywistej wydajności, nawet jeśli BTC kopią Państwo przez PPS+. Różnice między metodami wypłat wyjaśnia artykuł PPS, PPLNS i FPPS.

Przed rozpoczęciem kopania warto sprawdzić w regulaminie poola, czy wypłaca FB, na jaki adres i od jakiej minimalnej kwoty. Przy obecnej wysokości bonusu może się zdarzyć, że drobna kwota do wypłaty będzie się długo zbierać.

Kopanie bezpośrednie

Do bezpośredniego kopania wystarczy zmienić w koparce adres poola. Na przykład Kryptex Pool podaje adres stratum+tcp://fb.kryptex.network:7013, wypłaty PPS+, a jako użytkownika adres FB z nazwą urządzenia po kropce (adres.miner1). Konfigurację poola w koparce krok po kroku opisujemy w poradniku Jak podłączyć koparkę ASIC.

Portfel

FB obsługuje na przykład portfel UniSat od twórców sieci. Uwaga: adres Fractala wygląda tak samo jak adres Bitcoina. Przy przelewie zawsze należy sprawdzić, czy wysyłają Państwo w sieci Fractal – monety wysłane do niewłaściwej sieci odzyskuje się z trudem albo wcale.

Ryzyka kopania Fractal Bitcoina

• Zmieniające się zasady: w ciągu dwóch lat wprowadzono indeksację (jedna trzecia bloków poza osobami kopiącymi) oraz podwójny halving. Propozycja FIP-103 może ponownie zmienić podział nagród.
• Płynność: kapitalizacja rynkowa FB na dzień 27.10.2026 wynosi ok. 41 milionów USD, czyli ułamek dużych monet SHA-256. Większą ilość trudniej sprzedać, a kurs waha się mocniej.
• Centralizacja rozwoju: sieć opiera się na jednym zespole i jego ekosystemie (UniSat, BRC-20). Gdy zainteresowanie inscriptions spadnie, spadnie też popyt na FB.
• Podział podaży: do kopania należy tylko 50 % z 210 milionów FB, reszta przypada na skarbiec ekosystemu, zespół, granty, doradców i przedsprzedaż.
• Przychód niższy niż z BTC: kopiąc bezpośrednio, tracą Państwo dziś ok. 15 % przychodu w porównaniu z Bitcoinem i ponoszą wyższe ryzyko kursowe.

Porównanie z innymi monetami, które kopie to samo urządzenie (BCH, BSV, eCash), znajduje się w artykule Monety na SHA-256.

Co dalej

• Koparki Bitcoin (SHA-256) – urządzenia, które kopią Bitcoina i Fractal Bitcoin, z kalkulatorem przychodu.
• Rentowność koparek ASIC – aktualny przychód z BTC i FB za 1 TH/s, przeliczany co godzinę.
• Hosting koparek – praca urządzenia w naszym centrum danych z tańszym prądem.

Źródła

• Fractal Bitcoin: Mining Overview (czas bloku, cykl bloków, nagroda)
• crypto.news: halving na bloku 2 100 000 i FIP-102 (8.09.2026)
• ViaBTC: halving 2026 i łączone kopanie BTC + FB
• KuCoin: FIP-101 – indeksacja i staking FB
• Kryptex Pool: statystyki sieci FB (27.10.2026)
• Bitcoin.com: What is Fractal Bitcoin (powstanie, tokenomia)
• TheEnergyMag: Antpool i F2Pool obsługują łączone kopanie Fractala