Zcash (ZEC): prywatna kryptowaluta i jak ją kopać

Zcash (ZEC) to kryptowaluta z opcjonalnie prywatnymi transakcjami, którą kopie się koparkami ASIC na algorytmie Equihash. Blok powstaje co 75 sekund, a od halvingu w listopadzie 2024 r. nagroda wynosi 1,5625 ZEC. Górnik otrzymuje z tego 80 %, czyli 1,25 ZEC za blok – pozostałe 20 % trafia do funduszy na rozwój. Dziś 1 kSol/s przynosi około 0,93 Kč dziennie.

Podsumowanie

• Zcash umożliwia wysyłanie monet w sposób przejrzysty (jak Bitcoin) lub chroniony (shielded) – nadawca, odbiorca i kwota pozostają wtedy ukryte.
• Algorytm Equihash (200,9) kopią Antminery Z15 Pro i Z15K o wydajności 525–860 kSol/s.
• Z nagrody 1,5625 ZEC górnicy otrzymują 1,25 ZEC, 0,125 ZEC trafia do Zcash Community Grants, a 0,1875 ZEC do funduszu, o którym głosują posiadacze ZEC.
• Następny halving czeka sieć w listopadzie 2028 r., kiedy nagroda spadnie do 0,78125 ZEC za blok.

Czym jest Zcash i jak działa prywatność

Zcash uruchomiono w październiku 2016 r. Bazuje na kodzie Bitcoina, ma ten sam limit 21 milionów monet i podobny harmonogram halvingów. Różni się tym, że do Bitcoina dodaje kryptograficzne dowody z wiedzą zerową (zk-SNARK): sieć weryfikuje, że transakcja jest ważna, nie widząc, kto komu ile wysłał.

W Zcashu istnieją dwa rodzaje adresów:

• Przejrzyste (t-adresy): działają jak w Bitcoinie, wszystko jest publicznie widoczne w eksploratorze bloków.
• Chronione (shielded): kwoty i strony transakcji są szyfrowane. Najnowsza chroniona pula Orchard pojawiła się w 2022 r. i nie potrzebuje już jednorazowej „zaufanej konfiguracji” (trusted setup), którą krytycy zarzucali starszym wersjom.

Dla górnika istotne jest to, że poole wypłacają nagrody zwykle na adres przejrzysty. Czy potem przeniosą Państwo monety do chronionej puli, to Państwa decyzja. Jeśli interesuje Państwa, dlaczego Zcash w 2026 roku opłaca się bardziej niż Bitcoin, zapraszamy do naszej analizy Zcash i Monero vs Bitcoin.

Jak się kopie Zcash

Equihash zaprojektowano tak, by wymagał dużo pamięci i faworyzował karty graficzne. Od 2018 r. istnieją jednak koparki ASIC na Equihash i to one dziś dominują w sieci. Kopanie na kartach graficznych się nie opłaca.

Ile z nagrody faktycznie otrzymują górnicy

Kalkulatory w internecie podają dla Zcasha różne zyski, a powód jest prosty. Nagroda za blok od halvingu 23.11.2024 (blok 2 726 400) wynosi łącznie 1,5625 ZEC. Nie cała jednak trafia do górnika:

Fundusz 12 % powstał w listopadzie 2024 r. jako zablokowana rezerwa „lockbox”. Od aktualizacji sieci w listopadzie 2025 r. o jego wykorzystaniu decydują w głosowaniu posiadacze ZEC. Podział 80/8/12 obowiązuje do kolejnego halvingu w listopadzie 2028 r.

Nasze obliczenia zysku uwzględniają więc 1,25 ZEC za blok, a nie 1,5625 ZEC. Kalkulator, który pracuje z pełną nagrodą, zawyża zysk o jedną czwartą. Do 1,25 ZEC doliczane są jeszcze opłaty transakcyjne, są one jednak pomijalne.

Ile dziś zarabia koparka do Zcasha

Za 1 kSol/s jest to dziś 0,93 Kč dziennie, w monetach ok. 0,000038 ZEC. Tabela pokazuje oferowane przez nas urządzenia przy trudności i kursie na 18.10.2026:

Prąd stanowi dziś w przypadku Zcasha tylko ułamek przychodu: nawet przy cenie 5 Kč/kWh Z15 Pro zużyłby prąd za około 334 Kč dziennie i nadal by zarabiał. To duża różnica w porównaniu z urządzeniami bitcoinowymi. Jednocześnie oznacza to jednak, że zysk zależy niemal w całości od kursu ZEC – a ten może się szybko zmienić. Obliczenia bez opłaty poola. Najtańsza lokalizacja naszego hostingu kosztuje 1,13 Kč/kWh.

Z15 Pro czy Z15K?

• Antminer Z15 Pro (840–860 kSol/s) ma lepszą efektywność 3,31 J/kSol. Waży 16,9 kg, generuje 75 dB i nadaje się do warsztatu, pomieszczenia technicznego lub do hostingu.
• Antminer Z15K (525–565 kSol/s) jest mniejszy i lżejszy (9 kg, 133 × 245 × 290 mm) oraz tańszy w zakupie. Na 1 kSol/s zużywa o 43 % więcej energii.

Przy dzisiejszych cenach prądu decyduje raczej cena urządzenia i okres zwrotu niż zużycie energii. Oba modele znajdą Państwo w kolekcji koparki do Zcasha, gdzie kalkulator obliczy zwrot dla wybranej lokalizacji.

Poole i portfele

Zcash obsługuje większość dużych pooli, na przykład 2Miners, ViaBTC czy F2Pool. Różnią się opłatą, minimalną wypłatą i sposobem wypłaty – różnice wyjaśnia artykuł PPS, PPLNS i FPPS.

Do wypłat potrzebny jest adres Zcasha. Poole zwykle wymagają adresu przejrzystego zaczynającego się od t1. Warto wybrać portfel, który obsługuje również adresy chronione, aby można było później przenieść monety do prywatnej puli.

Ryzyka kopania Zcasha

• Kurs: ponieważ prąd stanowi tylko niewielką część kosztów, zysk zależy niemal w całości od ceny ZEC. Przy jej spadku proporcjonalnie się zmniejszy.
• Regulacje prywatnych monet: niektóre giełdy i regulatorzy podchodzą do prywatnych monet bardziej rygorystycznie. Warto z góry sprawdzić, gdzie będą Państwo sprzedawać ZEC.
• Halving 2028: nagroda górników spadnie do 0,625 ZEC za blok, jeśli nie zmieni się podział funduszy.
• Wąski wybór urządzeń: ASIC-ów na Equihash jest na rynku niewiele, w naszej ofercie są tylko Antminery serii Z15. Inne monety na Equihashu są ekonomicznie pomijalne, więc opłacalność urządzeń w pełni zależy od Zcasha.

Co dalej

• Zcash i Monero vs Bitcoin – dlaczego altcoiny kopie się w tym roku lepiej niż BTC.
• Koparki do Zcasha – Z15 Pro i Z15K z kalkulatorem zysku i zwrotu.
• Opłacalność koparek ASIC – porównanie Zcasha z innymi monetami, przeliczenie co godzinę.

Źródła

• Blockworks: podział nagrody Zcasha po NU6.1 (80/8/12)
• Blockworks: historia podziału nagrody za blok
• Kryptex Pool: parametry sieci Zcash (Equihash 200,9, 75 s, halving 2024)